پنجمین همایش علمی بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در دانشگاه نیشابور برگزار شد

به گزارش روابط عمومی دانشگاه نیشابور؛ پنجمین همایش علمی بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در سطح ملی با عنوان خیام در آینه هنر، روز چهارشنبه 28 اردیبهشت ماه در سالن همایش های دانشگاه نیشابور برگزار شد.

در این همایش علمی؛ استاد اکبر زمانی لنجانی ریاضیدان، خیام شناس و پژوهشگر هندسه نقوش، دکتر فرزانه فرخ‌فر استادیار گروه ارتباط تصویری دانشکده هنر دانشگاه نیشابور، دکتر آرمان یعقوب‌پور استادیار گروه نقاشی دانشکده هنر دانشگاه نیشابور، آقای جعفر سلیم‌زاده عضو محترم هیأت علمی گروه تصویر سازی دانشکده هنر دانشگاه نیشابور و آقای رضا قره‌باغی عضو محترم هیأت علمی گروه مجسمه‌سازی دانشکده هنر دانشگاه نیشابور جهت ایراد سخنرانی حضور داشتند.

همچنین سرکار خانم دکتر چنارانی، نماینده محترم مردم شهرستان نیشابور در مجلس شورای اسلامی، جناب آقای جوان معاون محترم استاندار و فرماندار ویژه شهرستان، آقای حسین‌زاده مدیر کل محترم اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان خراسان رضوی از جمله میهمانان این همایش علمی بودند. 

در ابتدای مراسم دکتر رحمانی‌دوست، سرپرست محترم دانشگاه ضمن گرامیداشت یادروز حکیم عمر خیام و عرض خیر مقدم به حضار، به توصیف جنبه‌های گوناگون این شخصیت ملی و جهانی پرداخت و افزود: برخی فعالیت‌های خیام در زمینه ریاضیات و نجوم بسیار برجسته است که نشان دهنده گوشه‌ای از ابعاد بزرگی شخصیت علمی وی می‌باشد. حل معادلات درجه سوم به روش‌های هندسی مبتنی بر مقاطع مخروطی و تنظیم تقویم جلالی که دقیق‌ترین تقویم شمسی جهان تا به امروز است، از جمله شاهکارهای بی نظیر این شخصیت برجسته است.

سپس جناب آقای جوان به حاضرین در این همایش خیر مقدم گفتند و ابراز خشنودی کردند که در روز بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در این محفل علمی و در دانشگاه نیشابور حضور دارند. ایشان ضمن گرامیداشت یاد و خاطره امام بزرگوار و شهدای انقلاب اسلامی از مفاخر و فرهیختگان نیشابور یاد کردند. همچنین از تلاش‌های ارزشمند دانشگاه نیشابور جهت برگزاری این همایش علمی در سطح ملی و به طور ویژه از اساتیدی که دل در گرو رشد و توسعه ایران بزرگ دارند و تلاش می کنند نام و یاد مفاخر این مرز و بوم را زنده نگه ندارند، قدردانی نمودند.

دکتر فرزانه فرخ‌فر، دبیر علمی این همایش ضمن عرض خیر مقدم به میهمانان گرامی به معرفی بخش‌های مختلف این همایش پرداخت. وی با اشاره به شعار سال مقام معظم رهبری "تولید، دانش‌بنیان و اشتغال‌آفرین" افزود: بزرگداشت حکیم عمر خیام نیشابوری در قالب همایش علمی با عنوان "خیام در آینه هنر"، با پشتیبانی معاونت پژوهشی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و پایگاه استنادی علوم جهان اسلام(ISC) و در تعاملی مشترک با منتخبانی از پژوهشگران و هنرمندان برگزیده کشور به دو صورت مجازی و حضوری به مدت دو روز از 28 لغایت 29 اردیبهشت ماه برگزار می‌شود و به این طریق جایگاه خیام نیشابوری این شخصیت عالیقدر از منظری متفاوت معرفی می‌گردد. دکتر فرخ فر در ادامه صحبت‌های خود به معرفی برخی از پژوهشگران و خیام‌پژوهان در حوزه هنر پرداخت. 

سرکار خانم دکتر چنارانی نیز از حضور اساتید و فرهیختگان گرامی که به صورت حضوری و مجازی در این همایش شرکت کرده اند قدردانی نمودند. ایشان برگزاری مراسم گرامیداشت مفاخر این مرز و بوم را امری شایسته و قابل ستایش دانسته و افزودند: نکوداشت یاد و خاطر و تجلیل از بزرگان، فرهیختگان و مفاخر عرصه های مختلف، نشان دهنده اهمیت و ارزش علم، هنر و فرهنگ در میان آن ملت و تجلی دهنده خصلت قدردانی آن مردمان است. به همین دلیل است که مردمان ایران زمین همواره در گرامیداشت مقام بزرگان خود از فرهنگ و هنر تا عرفان و علم و رشادت کوشیده‌اند. بدون شک یکی از این بزرگان حکیم عمر خیام نیشابوری است که بیست و هشتم اردیبهشت ماه روز تولد او به پاس قدردانی از وی روز بزرگداشت خیام و روز ملّی ریاضیات نامگذاری شده است. امیدوارم برگزاری اینگونه نشست های علمی در این مناسبت ها برای آیندگان ثمره ای داشته باشد که نسل آینده به این دوران افتخار کند.

در ادامه آقای حسین زاده، از کوشش‌های ارزشمند کمیته علمی جهت برگزاری این همایش در سطح ملی قدردانی نمودند. ایشان در صحبت های خود به طور مختصر به تحلیل برخی نکات تاریخی پرداخته و به این نکته اشاره داشتند که زیست بوم نیشابور در طول تاریخ می‌بایست درست تحلیل شود، چراکه امروزه در نبرد فرهنگی در راستای حفظ، نگهداشت و پاسداشت مفاخر این مرزو بوم هستیم. دوره تاریخی زندگی خیام اوج دوران علم و فرهنگ در بلاد اسلامی است و یکی از شهرهای مطرح در آن بازه زمانی نیشابور بوده است که این دوره مقارن با قرون وسطی در اروپاست. آنچه که امروزه غرب در تلاش است تا از چهره خیام نشان دهد، نگاه ظاهری و سطحی به اشعار اوست و بدون در نظر گرفتن بعد علمی شخصیت خیام تولید محتوی می کند. وظیفه ماست که اجازه ندهیم غرب با دگرگون کردن مفاهیم، مشاهیر و مفاخرمان را از ما بگیرد. وظیفه و هنر ما این است که اجازه ندهیم مفاخر ما را همچون مولانا و نظامی به این دلیل که خارج از مرزهای جفرافیایی این مرزوبوم آرمیده اند، از فرهنگ و جامعه ما بربایند. از این رو شایسته است که تلاش کنیم شخصیت های ارزنده این سرزمین را به درستی به دنیا معرفی کنیم و دقیقا از طریق برگزاری چنین همایش‌هایی می‌توان به هدف نزدیک شد. باید بتوانیم این بزرگان را از لایه های علمی و دانشگاهی به لایه های مردمی تر وارد کنیم تا بتوانیم به نسل های دیگر به زبان ساده تر و قابل فهم تر انتقال دهیم. با توجه به اینکه خیام در آثار خود از هنر بهره برده است، هنر نیز می تواند به کمک خیام بیاید تا بیشتر از پیش خیام حقیقی را به نسل جدید و جهانیان بشناساند. مفاخر ما سرمایه های معنوی کشورمان هستند و کمترین کشوری وجود دارد که چنین گنجینه بی نظیری از مفاخیر و مشاهیر را دارا باشد.

ارتباط اندیشه و آثار خیام با هنر، تنوع آثار هنری برگرفته از اندیشه خیام، گستردگی هنرهای متأثر از خیام در قلمروی فرهنگ و جغرافیا، معرفی هنرمندانی که تحت تأثیر اندیشه خیام آثار خود را خلق کرده‌اند، معرفی پژوهشگرانی که به بررسی آثار هنری شکل گرفته بر اساس اندیشه خیام، پرداخته‎‌اند؛ از جمله محور‌های اصلی این همایش علمی می باشد.

گفتنی است؛ دکتر یونس کرامتی رئیس پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران، دکتر ناصر کنعانی استاد دانشگاه صنعتی برلین- فیزیکدان و خیام‌شناس، دکتر جعفر آقایانی چاوشی عضو هیأت علمی گروه فلسفه علم- دانشگاه صنعتی شریف- خیام‌شناس، سیامک‌ دل‌زنده دانش‌آموخته دانشکده هنرهای زیبا- دانشگاه کنکوردیا- کانادا، سارا حاج طاهران دانش‌آموخته رشته پژوهش هنر- دانشکده هنر و معماری- دانشگاه سوره؛ نیز از جمله سخنرانان مجازی در دومین روز برگزاری این همایش علمی خواهند بود.