برگزاری افتتاحیه اولین اجلاس بین المللی گفتگوهای فرهنگی آسیایی، زبان فارسی میراث معنوی مشترک

این اجلاس با همکاری سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با تمرکز بر محورهای ادبیات کلاسیک فارسی و پیوند ملت ها، ادبیات معاصر در حوزه تمدنی زبان فارسی، زبان و ادبیات فارسی در فرهنگ شهرها (نیشابور، سمرقند، بخارا، بلخ، هرات و ... )، بررسی راهکارهای تدام و توسعه همکاری ها با تاسیس مجمع بین المللی همکاری های علمی و فرهنگی زبان و ادبیات فارسی و راه اندازی دبیرخانه مجمع، طی دو روز با برگزاری 3 پنل علمی تخصصی و کارگروهای منطقه ای در دانشگاه نیشابور به کار خود ادامه می دهد.
برگزاری این اجلاس در نیشابور به عنوان یک فرهنگ شهر با تاریخ تمدن و پیشینه غنی که در ادبیات و فرهنگ فارسی جایگاه ویژه‌ای دارد؛ فرصت مناسبی برای گردهمایی اساتید و دانشمندان حوزه زبان و ادبیات فارسی در کشورهای آسیایی با هدف پاسداشت و گسترش این میراث معنوی است.
در این اجلاس بیش از ۲۰ نفر از مدیران مراکز دانشگاهی و دپارتمان‌های فارسی زبان از کشور‌های هند، پاکستان، بنگلادش، قزاقستان، ارمنستان، ازبکستان، گرجستان، ترکیه، قرقیزستان، اندونزی، مالزی، فیلیپین، تایلند، افغانستان و همچنین دو کشور عراق و لبنان و اساتید نخبه و برتر رشته زبان و ادبیات فارسی بیش از 30 دانشگاه ایرانی حضور دارند.
هدف از برگزاری این اجلاس ایجاد تعاملات فرهنگی و ترویج فرهنگ مشترک میان کشور‌های آسیایی فارسی زبان است و برگزاری کارگاه‌های زبان فارسی، پنل‌های بحث و تبادل نظر و ارائه مقالات علمی با هدف شناسایی چالش‌ها و فرصت‌های موجود در مسیر ترویج زبان فارسی در قاره آسیا از برنامه‌های این اجلاس ۲ روزه است.

"نیشابور؛ چکیده ای است از ایران بزرگ"
دکتر رحمانی دوست، ریاست دانشگاه ضمن عرض تسلیت به مناسبت شهادت سید حسن نصرالله و سرداران غیور ایران اسلامی در راه دفاع از حق و انسانیت و تبریک پیروزی نصرالله، با نقل قولی از استاد شفیعی کدکنی درباره نیشابور "این نیشابور در نگاه من فشرده ای است از ایران بزرگ، شهری در میان ابرهای اسطوره و نیز در روشنای تاریخ با صبحدمی که شهره آفاق است" به سخنان خود ادامه داد.
وی در خصوص ویژگی های خاص و بی نظیر نیشابور گفت:  این ابرشهر تاریخی بزرگ‌ترین مرکز دانش اسلامی و گاهواره ارجمند‌ترین سخنوران و دانشمندان ایران بوده‌ و پس‌ از بلخ، مرو و هرات، چهارمین شهر خراسان باستانی به‌ شمار رفته است. پیشینه ارزشمند تاریخی در کنار بیشمار ادبا، عرفا و دانشمندانی که در خود پرورش داده است؛ نشان دهنده و گواه ارزشمندی و اهمیت این شهر در پاسداشت و جایگاه آن در گسترش زبان و ادبیات فارسی است. وی از برگزاری این اجلاس در دانشگاه نیشابور ابراز خرسندی کرد و از همراهی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی قدردانی کرد.

"زبان فارسی در کشورهای هم زبان مورد تهدید قرار گرفته است. "

آقای دونده، معاون استاندار و فرماندار ویژه شهرستان، از ریاست دانشگاه جهت برگزاری این اجلاس و گردهمایی دانشمندان ارزشمند از سراسر کشور و سایر کشورهای آسیایی قدردانی کرد. وی به اهمیت گسترش زبان فارسی اشاره کرد و افزود: زبان فارسی مایه مباهات است و برای گسترش بیشتر این زبان باید به گفتگو بپردازیم. دونده با تاکید بر اینکه، زبان فارسی در کشورهای همزبان با ما، مورد تهدید قرار گرفته است، ابراز کرد: باید تلاش کنیم این زبان در کشورهای دیگر، حفظ شود. حفظ زبان فارسی در درون کشور به تنهایی نتیجه نخواهد داشت. باید گفت وگو کنیم با کشورهای هم مسلک و هم زبان، چرا که زبان مایه فخر و مباهات همه ما است.

دکتر سراج دبیر علمی این اجلاس ضمن عرض خیر مقدم به میهمانان گرامی، از همه سرورانی که برای گرامی داشت و پاس داشت زبان، ادبیات و فرهنگ فارسی از سراسر کشور و کشورهای آسیای میانه در این اجلاس شرکت کردند، قدردانی کرد. وی در خصوص نحوه برگزاری و جزئیات این اجلاس گفت: این اجلاس گفتگو محور است و قرار است روش های شبکه سازی بین دانشگاه های داخلی و خارجی بررسی شود و این شبکه سازی در نهایت منجر شود به ایجاد یک دبیرخانه مرکزی در دانشگاه نیشابور و چندین دبیرخانه فرعی در دیگر دانشگاه ها. همچنین انتخاب دانشگاه معین که در راستای اعزام استادان و دانشجویان و برگزاری کرسی های زبان فارسی فعالیت خواهد کرد.
سراج، دبیر علمی این اجلاس بین المللی از همکاری و تعاملات وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دانشگاه های خراسان بزرگ از جمله دانشگاه فردوسی مشهد به صورت ویژه، دانشگاه حکیم سبزواری، دانشگاه بیرجند، دانشگاه بین المللی امام رضا(ع)، دانشگاه آزاد اسلامی نیشابور، اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیشابور، اداره ارشاد اسلامی نیشابور شرکت مجتمع فولاد خراسان و سایر ادارات و سازمان های شهرستان، که به اعتبار زبان فارسی و پیشینه ارزشمند ابرشهر نیشابور ما را در برگزاری این اجلاس مهم یاری کردند؛ قدردانی کرد.

"زبان عارفانه و حکیمانه فارسی پل ارتباطی جهان اسلام"

در ادامه دکتر ربانی، مدیرکل همکاری های علمی و دانشگاهی سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در خصوص برگزاری این اجلاس گفت: خدا را شاکریم که در این شهر گردهم آمده ایم که زبان و ادبیات فارسی را پاس بداریم و پیام آن را که دوستی و صلح طلبی است به جهانیان مخابره کنیم.
وی تاکید کرد: هیچ عنصری مانند زبان فارسی نتوانسته است همدلی و گفتگو و تصویر سازی مثبت از ایران اسلامی را در جهان مطرح کند. امروزه اگر نگاه مثبتی به ایران وجود دارد به دلیل مفاخر این مرز و بوم از جمله خیام و حافظ است که با گذشت قرن ها به خوبی توانسته اند با اشعار خود ادبیات و فرهنگ فارسی را در جوامع بین المللی ترویج دهند.
یکی از مهمترین و خاص ترین کارکردهای زبان فارسی در طول تاریخ مواجهه با شرایط بحرانی و تقابل با تهدیدهاست. زبان فارسی بارها در گذشته به تمدن سازی و بازسازی هویتی کمک کرده است. بعد از حمله مغول چیزی که یک کشور از هم پاشیده، جنگ زده و آسیب دیده را به هم پیوند داد زبان فارسی بود.
امروزه نیز امکان گفتگو با جهان اسلام به برکت زبان فارسی، وجود دارد که سرمایه بزرگی است و وظیفه همه ماست که در پاسداشت  و ترویج و گسترش آن مشارکت داشته باشیم. قدرت زبان و ادبیات فارسی می تواند نجات دهنده و پیام آور صلح و دوستی باشد برای جهانیان همانگونه در تمام طول تاریخ پیام زبان و ادبیات فارسی همین بوده است.
وجود صدها دپارتمان زبان فارسی، وجود دانشجویان و اساتید زبان فارسی که سفرای زبان فارسی هستن؛ فرصتی مغتنم هستند برای افزایش تعاملات علمی و فرهنگی و ترویج این میراث معنوی مشترک
وی با بیان اینکه ارتباط بین نخبگان ایرانی با نخبگان آسیایی محدود است؛ ابراز داشت: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان یک دستگاه دیپلماسی وظیفه واسطه گری دارد که نخبگان و ظرفیت های داخل و خارج را به هم وصل کند و هدف اصلی این است که بتوانیم دانشگاه های ایران را تشویق کنیم که مسئله گسترش زبان فارسی در سایر کشورها را حل کنند. امیدوارم برگزاری این اجلاس گام موثری باشد در راستای ایجاد شبکه سازی و گسترش ارتباطات بین دانشکاه های ایران و دانشگاه های سایر کشورهای آسیایی.

"درک و شناخت معنوی؛ مایه نجات جوامع انسانی "
حجت السلام و المسلمین یعقوبی، امام جمعه شهرستان ضمن خیر مقدم به میهمانان گرامی از ریاست دانشگاه و دست اندرکاران برگزاری این اجلاس قدردانی کرد. وی در خصوص میراث معنوی مشترک میان ملت ها گفت: ملت ها اشتراکات فراوانی با هم دارند اما نکته مهم این است که این اشتراکات به یک درک و اشتراک معنوی منجر شود. درک معنوی از انسانیت و زندگی اگر انسان ها به این درک و شناخت معنوی برسند بسیاری از مشکلات میان جوامع برطرف خواهد شد. در نهایت باید به این مهم برسیم که بنی آدم اعضای یک پیکرند که در آفرینش ز یک گوهرند؛ و عظمت زبان فارسی در این است که این درک و شناخت را به جهانیان مخابره می کند. شکرشکن شوند همه طوطیان هند زین قند پارسی ... برای رسیدن به این درک معنوی مشترک باید روح زبان فارسی را بیابیم.  

"هدف غایی این است که زبان فارسی، زبان علم جهان شود"

سپس دکتر خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، هفته گفتگوهای علمی فرهنگی زبان فارسی میراث فرهنگی مشترک را گرامی داشت و از برگزاری این اجلاس حکیمانه ابراز خرسندی کرد و درباره نیشابور و دلیل برگزاری این اجلاس بین المللی در این شهر ابراز داشت: نیشابور دارای قدمت و پیشینه غنی و ارزشمندی است، شهر فرهنگ و تمدن است و آرامگاه بزرگان زیادی که در پاسداشت و گسترش زبان فارسی در زمانه خود و حتی قرن ها بعد نقش مهم و بسزایی داشته اند؛ در این شهر اساطیری قرار دارد. این شهر در دوره اسلامی به یمن ورود امام رضا (ع) و حدیث تاریخی سلسله الذهب شکوفاتر شد. پیشینه این شهر، عظمت تمدنی آن را نمایان می کند. از این رو فرهنگ شهری چون نیشابور مولفه های برگزاری چنین اجلاسی را داراست. هدف غایی از برگزاری چنین اجلاسی این است که زبان فارسی همچون گذشته زبان علم جهان شود.

زبان فارسی مثل هر زبان دیگری حامل فرهنگ است؛ حامل فرهنگ حکمی و حکمت بنیان است که معنای دقیقی دارد. تمام شعرا، ادبیات فارسی را حکمت بنیان بیان کرده‌اند که پیام اصلی ‌اش خرد، حکمت و توحید است و در اشعار شعرای ایرانی هم حکمت نظری هم حکمت عملی به چشم می خورد و به طورکلی در مجموعه زبان فارسی ما حکمت علمی نهفته است.

"زبان رسوب ارزش های والا و هنجار های والای یک تمدن است."

دکتر کلانتری، معاون فرهنگی و اجتماعی وزیر علوم، تحقیقات و فناوری در این اجلاس حضور داشت و گفت: زبان، جهان ما را  تنظیم می کند، شکل می دهد و می سازد. زیان فارسی زبانی ست که صیغل خورده و در کنار تمدن های گوناگون خودش را غنی ساخته، ابعاد وجودی تازه ای را در سایر ملل یافته و در وجود خود حل کرده است. این زبان در طول تاریخ زبان علم و معرفت بوده است. رهبر فرزانه انقلاب اسلامی می فرمایند: ما باید علم را به گونه ای گسترش بدهیم و جلودار باشیم در عرصه های علمی که زبان فارسی زبان علمی جهان باشد. زبان فارسی می بایست با تحولات جهان امروز خود را تطبیق دهد.  دست یافتن به هدف می طلبد که ما در کنار دپارتمان های علمی و پژوهشی دانشگاهی در صاحت فرهنگی هم به زبان فارسی بپردازیم و اینگونه در تمام عرصه ها زبان فارسی را گستشر دهیم.
وی در پایان از اساتید و حکمایی که در این اجلاس شرکت کردند، قدردانی کرد.  

"ادبیات عرفانی دو بال دارد که ادب و معرفت است"

سخنران بعدی این‌مراسم حجت‌الاسلام سیدمصطفی حسینی نیشابوری بود. وی در خصوص ادبیات عرفانی و عرفان و معرفت در ادبیات سخنرانی کرد: رسالت ادبیات عرفانی صرفاً سخن گفتن به گونه موزون نیست. رسالت ادبیات عرفانی ایجاد انگیزه برای حرکت و سیر انسان به سوی عرفان و معرفت است. ادبیات از حیات نباتی، انسان را فاصله می‌دهد و او را به عالم حکمت و معرفت حاصل از شهود می‌رساند. 
وی افزود: ادبیات عرفانی دو بال دارد که ادب و معرفت است. این ادبیات، مصدر و مبدأش ایران است. این ادبیات با این دو بال، سیحون و جیحون را در نوردیده است. از نهر به ماوراءالنهر رفته است. از فیزیک به متافیزیک از طبیعت به ماورا طبیعت انسان را رهنمون ساخته است.

"هر زبانی یک دریچه جدیدی به جهان خارج است"

غلامحسین غلامحسین‌زاده، رئیس انجمن استادان زبان فارسی نیز در این نشست، درباره اهمیت برگزاری این اجلاس، گفت: هر زبانی یک دریچه جدیدی به جهان خارج است. در واقع، جهان خارج را از طریق زبان‌مان می‌بینیم. 
وی افزود: زبان‌ها، محدودیت‌هایی ایجاد می‌کنند. مفهوم سازی بین همه زبان‌ها، متفاوت است. زبان‌های مختلف، به شکل‌های مختلف جهان بیرون را طبقه بندی می‌کنند. وقتی صحبت میراث مشترک است، یعنی میراث مشترک نوع نگاه به جهان. تمام زندگی و اندیشه ما مبتنی بر نوع نگاه ما به این جهان است. ادبیات در این شرایط، کارش این است که بر محدودیت‌های زبانی غلبه و معنا خلق می‌کند.

دکتر موسوی زاده، رئیس بنیاد سعدی نیز در این جلاس به سیاست های آموزش زبان فارسی، ایجاد شبکه سازی برون مرزی در راستای آموزش زبان و ادبیات فارسی هم در خواندن و هم در نوشتن اشاره کرد. 

"یک بیت شاهنامه ما را به دنیای شرق پیوند می دهد"

در پایان محمدجعفر یاحقی در سخنرانی خود گفت: محتوی زبان فارسی حائز اهمیت است نه فقط الفاظ و کلمات آن. گستره زبان و ادبیات فارسی، گستره دلپذیر و وسیعی است به طوری که در سرتاسر آسیا همواره حضور داشته است. زبان فارسی زبان ارتباط فرهنگی واقتصادی است. آنچه قدیم ترین اسناد ما را به دنیای شرق در ژاپن پیوند می‌دهد، زبان فارسی و یک بیت از شاهنامه است. 
وی افزود: زبان فارسی می‌تواند استقلال، هویت و حاکمیت فرهنگی ما بر جهان بیرون را تضمین کند. زبان ما ارزش هرگونه سرمایه گذاری را دارد. برماست که این اعتبار تاریخی را گسترش دهیم و از آن حمایت کنیم. شعر سعدی وقتی ترجمه شد جهان امکان شناخت او را پیدا کرد. برای حمایت از زبان فارسی، لازم است که هماهنگی بین ارگان‌های مختلف، صورت گیرد چرا که مسیر اعتلای زبان فارسی، در این موضوع است. زبان از ادبیات جدا نیست. وقتی می‌توانیم با زبان، جهان را داشته باشیم، پس ارزش آن را دارد که هرگونه سرمایه گذاری در آن صورت گیرد.
وی در پایان به وضعیت کتاب‌های درسی در حوزه آموزش زبان فارسی اشاره کرد و گفت: آموزش و پرورش باید در این زمینه به جد بررسی های لازم را انجام دهد تا خلاءها را برطرف کند.

پس از اجرای موسیقی محلی با عنوان نیشابورک، اثر استاد روزبه، توسط رئیس انجمن مفاخر نیشابور، دکتر علیم اشرف خان مدیر گروه زبان فارسی دانشگاه دهلی، دکتر موسوی زاده معاون امور بین الملل بنیاد سعدی، دکتر غلامحسین زاده رئیس انجمن علمی استادان زبان فارسی ایران، دکتر یاحقی استاد گروه زبان فارسی دانشگاه فردوسی مشهد به ایراد سخنرانی پرداختند.

گفتنی است؛ این اجلاس توسط صدا و سیمای ملی و صدا و سیمای استان خراسان رضوی پوشش خبری داده شد. همچنین تمام بخش های این مراسم از طریق آدرس live.neyshabur.ac.ir به صورت پخش زنده، طی این دو روز، قابل مشاهده است. 

در حاشیه این مراسم، نمایشگاه نقاشی با به نمایش گذاشتن آثار دانشجویان دانشگاه نیشابور با موضوع شهید و شهادت برگزار شد.